Paketa e re fiskale: Sejdarasi analizon ndryshimet në TVSH, dividend, paga dhe karburante

Eksperti i ekonomisë Bardhi Sejdarasi ka zbërthyer ndryshimet kryesore që sjell paketa e re fiskale, e cila shoqëron buxhetin e shtetit. Në analizën e tij, ai u ndal te katër drejtime: ndryshimet në tatimin mbi vlerën e shtuar (TVSH), tatimi mbi dividendin, tatimi mbi pagat dhe taksat që lidhen me karburantet. Sipas tij, paketa mund të diskutohet me të gjithë aktorët e interesuar deri më 15 dhjetor.

TVSH 6% për ushqimet bazë, premtim i vjetër politik

Sejdarasi kujtoi se norma standarde e TVSH-së në Shqipëri ka qenë 20% që nga viti 1995. Ulja e saj në 6% për një grup produktesh ushqimore bazë, sipas ekspertit, ka qenë kërkesë e përsëritur e pothuajse të gjitha forcave politike. Ai theksoi se kjo ishte edhe premtim i Partisë Socialiste në vitin 2013, kur ishte propozuar një nivel prej 5%.

„Standardi i TVSH-së në Shqipëri, që nga viti 1995, është 20%. Qeveria e ul në mënyrë drastike në 6%. Kjo ka qenë një kërkesë e pothuajse të gjitha partive politike, nga PD-ja deri te PS-ja. Madje, ka qenë premtim politik i PS-së në vitin 2013, që thoshte se do ta çonte në 5%. Tani bëhet 6%”, tha Sejdarasi.

Megjithatë, ulja për ushqimet bazë ka një kosto për buxhetin. Sipas ekspertit, për ta balancuar atë, qeveria është detyruar të rrisë me një pikë përqindjeje TVSH-në standarde për të gjitha produktet e tjera, me përjashtim të 54 produkteve ushqimore bazë. Për këto të fundit, norma do të zbresë nga 20% në 6%.

Tatimi mbi fitimin mbetet 15%, dividendi rikthehet në 15%

Për sa i përket tatimit mbi fitimin e bizneseve, Sejdarasi iu referua deklaratës së kryeministrit se nuk do të ketë ndryshim dhe norma mbetet 15%. Ai nënvizoi se, duke qenë një paketë që shoqëron buxhetin, ajo ende është e hapur për diskutim deri në mesin e dhjetorit.

Një nga pikat që, sipas tij, ka ngjallur debat të madh është tatimi mbi dividendin. Ekspertit sqaroi se ky është një tatim që i vendoset personit, pra pronarit, dhe jo biznesit. Me paketën e re, norma rikthehet nga 8% në nivelin që kishte më parë, 15%.

Pragu i TVSH-së zbret në 5 milionë lekë

Ndryshim tjetër i rëndësishëm lidhet me pragun e regjistrimit në skemën e TVSH-së, i cili ulet nga 10 milionë në 5 milionë lekë xhiro vjetore. Sejdarasi vlerësoi se masa prek rreth 17 500 biznese dhe synon kryesisht formalizimin e tyre, ndonëse shprehu dyshime për rezultatin: „Nuk e di nëse do të arrihet formalizimi”.

Sipas tij, kjo do të thotë që të gjitha bizneset me një xhiro prej 5 milionë lekësh deri në fund të vitit do të hyjnë nën përgjegjësinë tatimore të TVSH-së. Ekspertit theksoi se ndryshimi ka kosto, pasi këto janë në përgjithësi biznese të vogla dhe të mesme, të cilat do të kenë nevojë për investime shtesë, do të duhet të sigurojnë financim dhe të punësojnë një kontabilist.

Hoteleria: rritja prek vetëm akomodimin

Për sektorin e hotelerisë, TVSH-ja rritet nga 6% në 10%. Sejdarasi sqaroi se kjo normë e re zbatohet vetëm për shërbimin e akomodimit dhe jo për pjesët e tjera të veprimtarisë së hoteleve.

Pagat: kufiri i sipërm shkon në 300 mijë lekë

Te tatimi mbi pagat, pragu i sipërm ndryshon nga 200 mijë në 300 mijë lekë. Sejdarasi e cilësoi këtë si një ndryshim të rëndësishëm, pasi sipas tij Shqipëria mbetet një nga vendet e rajonit me tatimin më të lartë mbi pagat, me norma nga 14% deri në 25%.

„Kishim një kufi që ishte 200 mijë lekë. Qeveria pretendon që ta çojë në 300 mijë lekë, ndërsa 23% është tatimi për pagat mbi 700 mijë lekë dhe 30% për fashën e re”, tha eksperti.

Karburantet dhe taksa e qarkullimit

Sejdarasi u ndal gjerësisht edhe te taksat mbi karburantin. Ai tha se taksa e qarkullimit, e cila përfshihet në çmimin e karburantit, nuk ndryshon. Sipas tij, Shqipëria ka një specifikë: të gjitha taksat për shërbimet e mjeteve motorike paguhen nëpërmjet karburanteve, gjithsej 13 tatime dhe taksa, ndërkohë që shumica e vendeve të botës, e aq më pak ato të rajonit, nuk e kanë një sistem të tillë.

Eksperti argumentoi se, nëse Shqipëria do të aplikonte sistemin që përdorin Maqedonia e Veriut dhe Kosova, çmimi i karburantit do të dilte më i lirë sesa në këto vende. Ai shpjegoi se taksa prej 27% hiqet nga karburanti dhe kalon te dogana, duke bërë që në zhdoganime të paguhet jo vetëm TVSH-ja 20%, por edhe taksat e tjera.

Sipas Sejdarasit, vendosja e taksës së qarkullimit, pavarësisht ekzistencës së kolaudimit, është një histori e gjatë dhe në fund do të paguhet nga të gjithë ata që zotërojnë mjete motorike. „Do të ndryshojë vetëm një tabelë”, tha ai.

Qeveria, sipas ekspertit, pretendon se nëse sot çmimi i karburantit është 200 lekë, ai do të ulet me 32 lekë. Por kjo, theksoi Sejdarasi, hap një debat të madh, pasi aktualisht çmimin e naftës e kontrollon Bordi dhe ekziston një vendim qeverie që parashikon uljen e nivelit të akcizës kur nafta kalon një prag të caktuar.

Duke përmbledhur ndryshimet për konsumatorët, Sejdarasi rikujtoi se për ushqimet bazë TVSH-ja do të kalojë nga 20% në 6%.