Harta e furnizimit me energji në Ballkan po zgjerohet përmes një aksi të ri jug-veri, pasi Serbia dhe Maqedonia e Veriut janë përfshirë zyrtarisht në të ashtuquajturin Korridor Vertikal të Gazit (Vertical Gas Corridor). Ky sistem synon të kombinojë rrjetet ekzistuese me interkonjektorë të rinj për të mundësuar transportin e gazit nga Greqia në drejtim të Europës Juglindore dhe Qendrore.
Konfirmimi erdhi pas një takimi të zhvilluar në Beograd mes ministrave të energjisë të Serbisë, Greqisë, Bullgarisë dhe Maqedonisë së Veriut. Katër vendet riafirmuan angazhimin e përbashkët për zhvillimin e korridorit dhe hapjen e rrugëve të reja për sigurimin e gazit.
Hallka e parë e këtij projekti është interkonjektori mes Greqisë dhe Maqedonisë së Veriut, i cili ndodhet aktualisht në fazë ndërtimi. Gazsjellësi do të ketë një gjatësi totale prej rreth 123 kilometrash, nga të cilat rreth 66 deri në 68 kilometra do të shtrihen në territorin e Maqedonisë së Veriut. Kapaciteti fillestar i tij parashikohet në 1.5 miliardë metra kub gaz në vit, me mundësi zgjerimi deri në 3 miliardë metra kub. Sipas njoftimit zyrtar nga Beogradi, segmenti grek pritet të përfundojë deri në fund të vitit 2026, ndërsa ai në Maqedoninë e Veriut gjatë vitit 2027.
Infrastruktura nuk do të ndalet me kaq, pasi po përgatitet edhe interkonjektori i radhës mes Maqedonisë së Veriut dhe Serbisë. Kompania NOMAGAS ka nënshkruar tashmë kontratën me vlerë 29.4 milionë euro për projektimin dhe ndërtimin e segmentit maqedonas. Ky segment do të jetë 22.4 kilometra i gjatë, nga Kleçovca deri në kufirin me Serbinë, me një kapacitet teknik deri në 160 mijë metra kub gaz në orë dhe me mundësi rrjedhjeje në të dy drejtimet. Përfundimi i plotë i këtij segmenti planifikohet për tremujorin e katërt të vitit 2028, ndërkohë që në Serbi tubat e parë janë dorëzuar tashmë dhe vendosja e tyre pritet të nisë së shpejti.
Kur të dyja lidhjet të funksionojnë plotësisht, do të krijohet një rrugë e re që lidh Greqinë, Maqedoninë e Veriut dhe Serbinë. Një nga burimet kryesore të furnizimit do të jetë gazi i lëngshëm natyror (LNG) që hyn në Greqi përmes terminalit të Aleksandroupolis. Qeveria serbe deklaroi se kjo lidhje do të hapë një rrugë shtesë për gazin e lëngshëm, krahas korridoreve ekzistuese përmes Bullgarisë. Nga ana e saj, Greqia synon të rrisë kapacitetin e eksportit të gazit drejt veriut në rreth 9.5 miliardë metra kub deri në vitin 2027.
Projekti mbart gjithashtu një dimension afatgjatë, pasi ministrat kanë kërkuar që infrastruktura e re të projektohet duke marrë parasysh mundësinë e përdorimit të saj në të ardhmen edhe për transportin e hidrogjenit.
