Çmimet e reja të referencës në rrethe pritet të miratohen brenda muajit prill. Për qytetarët apo bizneset që kërkojnë të kryejnë rivlerësimin e pasurive të paluajtshme me vlerat e tregut do të duhet të përdorin licensues privat.
Ministri i Financave Petrit Malaj në konferencën e sotme për shtyp shpjegoi për herë të parë arsyet se pse nuk janë ende në fuqi çmimet e referencës së rretheve të rishikuara.
Ministri Malaj tha se miratimi i tyre u shty pasi nga grupi i punës janë vërejtur diferenca të tyre mes çmimeve të deklaruara në kadastër dhe atyre nga kontrollet e ushtruara në agjencitë imobiliare në rrethe.
Për qytetarët e interesuar në rrethe që kërkojnë të kryejnë procesin e rivlerësimit sipas vlerave të tregut ministri Malaj tha se duhet ta kryejnë nëpërmjet një licensuesi privat.
“Çmimet e reja të referencës për rrethet janë ende në proces finalizimi dhe pritet të përfundojnë brenda muajit prill 2026.
Ato u shtynë pasi u vërejtën diferenca mes çmimeve të kadastrës dhe atyre që rezultuan nga kontrollet e kryera në agjencitë imobiliare.
Qytetarët mund të kryejnë rivlerësimin bazuar në çmimin real të tregut, përmes vlerësuesve privatë të licencuar”, pohoi Malaj.
Rivlerësimi në 60 bashki, AKSH përdor çmimet e referencës të 2016-s, vlerat e tregut nga ekspertët
Në rrethet çmimet e referencës janë rishikuar që vjet, por ende nuk janë miratuar. Ministria e Financave vjet publikoi te konsultimet publike projektvendimin me çmimet e rishikuara të referencës për rrethet. Çmimet e referencës për 60 rrethet janë të miratuara që në 2016 dhe ende ka vetëm një çmim, pa nënndarje zonash dhe pa reflektime të vlerave aktuale të shitblerjes së pronave.
Ndryshe nga bashkia e Tiranës e cila është e ndarë në 32 zona kadastrale, për bashkinë Tiranë nuk përdoren çmimet e referencës të 2016, pasi vlerat u rishikuan në fund të muajit korrik 2023.
Për rrethet fillimisht nga Ministria e Financave, u propozua një hartë e re çmimesh me rritje deri 200% (rritja më e lartë në zonën pranë portit të Durrësit), por që nuk ka gjetur miratim ende nga Këshilli i Ministrave.
Projektvendimi u rishikua sërish duke përfshirë për herë të çmimet si zona më vete edhe fshatrat. Për këtë të fundit aktualisht përdorej çmimi i qytetit por i reduktuar 35%.
Për shembull, aktualisht çmimi i referencës për qytetin e Durrësit është 67 500 lekë për metër katror. Në projektvendimin e ri të publikuar te konsultimit publike në korrik 2025 është propozuar që Durrësi të ndahet në 13 zona kadastrale për çmimet e referencës, me vlera që variojnë nga 45 mijë lekë deri në 200 mijë lekë për metër katror (çmimi 200 mijë lekë është për zonën e Portit ku po ndërtohet projekti “Durrës Yahts Marina”).
Në Durrës zona kadastrale më vetë janë propozuar edhe vija e parë e ndërtimit në fshtrat e Gjirin të Lalzit dhe Hamallaj me vlerë 190 mijë lekë për metër katror. Për fshatrat e Himarës, si Dhërmi dhe Palasë janë propozuar referenca me vlerë 140 mijë lekë/m2. Në fshatin Vuno çmimi i referencës do të jetë 100 mijë lekë dhe në Livadh 81 mijë lekë/m2.
Hartat/ Çmimet e reja të referencës do aplikohen edhe në fshat; Barazohen me referencat e rretheve
Paqja fiskale dhe ligji i fshirjes së detyrimeve, Malaj: Aktet nënligjore po konsultohen me ndërkombëtaret
Ndonëse kanë kaluar rreth 2 muaj nga hyrja në fuqi, ende nuk ka nisur zbatimi i 2 ligjeve të paketës fiskale: “Për marrëveshjen e Paqes Fiskale” dhe “Për pagesën dhe fshirjen/shuarjen e detyrimeve tatimore, detyrimeve të pagueshme në doganë, si dhe procedurën e heqjes nga qarkullimi të mjeteve të transportit pas fshirjes/shuarjes së detyrimeve tatimore”.
Ministri i Financave Petrit Malaj në konferencën e sotme për shtyp sqaroi se për të dyja ligjet aktet e tyre nënligjore kanë përfunduar së hartuar janë çuar për konsultim partnerëve ndërkombëtarë.
“Në lidhje me paqen fiskale dhe faljen e detyrimeve, të gjitha aktet nënligjore dhe udhëzimet përkatëse janë përfunduar nga Ministria e Financave. Duke qenë se kanë qenë dy ligje shumë të diskutueshme aktet nënligjore ne i kemi përcjellë tek partnerët tanë ndërkombëtarë. Në momentin që do të marrim përgjigje nga partnerët tanë ndërkombëtare do të vijojmë menjëherë me publikimin e tyre dhe pa diskutim me implementimin e plotë të ligjit si për paqen fiskale edhe për faljen e detyrimeve tatimore dhe doganore”, tha Malaj.
Të dyja ligjet u botuan në Fletoren Zyrtare më 15 Janar dhe hynë në fuqi më 30 janar (15 ditë pas botimit), por ende nuk po zbatohen se nuk janë miratuar aktet nënligjore.
Më konkretisht afatet për publikimin e akteve nënligjore janë: Udhëzimi i ligjit “Për pagesën dhe fshirjen/shuarjen e detyrimeve tatimore, detyrimeve të pagueshme në doganë, si dhe procedurën e heqjes nga qarkullimi të mjeteve të transportit pas fshirjes/shuarjes së detyrimeve tatimore” parashikohet të publikohet brenda 15 ditëve nga hyja në fuqi e këtij ligji ministri përgjegjës për financat nxjerr udhëzim për zbatimin e tij.
Ndërsa te ligji “Për marrëveshjen fiskale” përcaktohet se ministri përgjegjës për financat, ngarkohet të miratojë, brenda 3 muajve nga hyrja në fuqi e këtij ligji, aktet nënligjore në zbatim të neneve 10, pika 3, dhe 11, pika 4, të këtij ligji.
Po ashtu ligji përcakton se ngarkohet drejtori i përgjithshëm i Tatimeve të miratojë, brenda 3 muajve nga hyrja në fuqi e këtij ligji, udhëzimin në zbatim të pikës 1, të nenit 11 të këtij ligji.
Para miratimit të ligjit për marrëveshjen e paqes fiskale për të ka pasur kundërshtime nga FMN, BE dhe Dhoma Amerikane e Tregtisë pasi sipas tyre legjislacioni nxit pastrimin e parave.
Dhoma Amerikane kundër paqes fiskale: Nxit pastrimin e parave, legalizon kapitalin e dyshimtë
Çfarë parashikojnë ligjet e Marrëveshjes së Paqes Fiskale dhe fshirjes së detyrimeve
Ligji “Për fshirjen, shuarjen dhe pagesën e detyrimeve tatimore ndaj administratës tatimore qendrore dhe detyrimeve të pagueshme në doganë” përcakton fshirjen e plotë të detyrimeve e papaguara në Tatime dhe Dogana deri më 31 dhjetor 2014.
Në falje nuk do të përfshihen detyrimet e kontributeve të sigurimeve shoqërore dhe shëndetësore. Për kontributet ligji përcakton vetëm fshirjen e gjobave dhe kamatëvonesave të krijuara deri më 31 dhjetor 2014. Kategori përfituese do të jenë edhe të vetëpunësuarit në bujqësi.
Përveç fshirjes së plotë të detyrimeve mbi 10 vite të papaguara, ligji parashikon edhe falje të detyrimeve më të reja, por me kushtin të paguhet një pjesë e detyrimit.
Për detyrimet që i përkasin periudhës nga 1 janar 2015 deri më 31 dhjetor 2019, tatimpaguesit mund të përfitojnë shuarje të pjesshme me kushtin nëse paguajnë 50% të detyrimit deri më 30 qershor 2026, pjesa tjetër fshihet. Nëse do të paguajnë 75% të detyrimit deri më 31 dhjetor 2026 me këste mujore, 25% e mbetur fshihet automatikisht. Në të dy rastet, gjobat dhe kamatëvonesat për periudhat përkatëse fshihen plotësisht.
Për detyrimet e krijuara nga 1 janar 2020 deri më 31 dhjetor 2024, fshirja e gjobave dhe kamatëvonesave është e mundur vetëm nëse paguhet plotësisht principali deri më 31 dhjetor 2026. E njëjta skemë zbatohet edhe për kontributet e sigurimeve shoqërore e shëndetësore, përfshirë vetëpunësuarit në bujqësi, me kusht që të paguhet 100% e kontributit brenda afatit të përcaktuar.
Ligji përcakton se shuhen dënimet administrative (gjobat dhe kamatëvonesat) për sigurimet shoqërore e shëndetësore që i përkasin periudhave tatimore nga 1 janar 2015 deri më 31 dhjetor 2024, që rezultojnë të regjistruara në llogarinë e tatimpaguesit, përfshirë të vetëpunësuarit në bujqësi me kushtin që të paguhet 100% kontributi, brenda datës 31.12.2026.
Nga bizneset në tatime dhe dogana deri në vitin 2014 rezultojnë se janë 100 mln lekë apo rreth 1 mld euro detyrime të papaguara. Shifra me detyrimin e papaguar nga bizneset deri në 2014 që parashikohet të fshihet plotësisht u bë publike nga ministri i Financave Petrit Malaj në mbledhjen e mëparshme të Komisionit Parlamentar për Çështjet Ligjore.
Ligji “Për marrëveshjen e paqes Fiskale”, mundëson nënshkrimin e një marrëveshje mes biznesit të madh me të ardhura bruto mbi 14 mln lekë në vit dhe administratës tatimore për parapagimin e tatimfitimit.
Vullnetarisht në këtë marrëveshje me administratën tatimore, mund të hyjë çdo biznes i rregullt qoftë persona fizik apo entitet. Të përjashtuar nga e drejta për të hyrë në marrëveshje me administratën tatimore janë bizneset që ndaj tyre është hapur çështje penale për mashtrim apo evazion fiskal.
Gjatë kësaj marrëveshje me afat 1 vjeçar (me të drejta rinovimi deri 2 herë), biznesit me të ardhura bruto mbi 14 mln lekë në vit, do t’i llogaritet parapagimi i tatimit mbi një bazë të tatueshme të rritur. Pra biznesi nuk do të parapaguajë një tatim të çfarëdoshëm, por që do të llogaritet mbi bazën e tatueshme e përbërë nga fitimi i tatueshëm i vitit të mëparshëm plus 18% rritje. Nëse fitimi i vërtetë në fund të vitit tejkalon kufirin (duke llogaritur fitimin e vitit të mëparshëm plus një marzh shtesë prej 18%), mbi këtë shtesë do të paguhet 5%.
Pra në thelb marrëveshja nuk e ndryshon normën e tatim fitimit që është 23% për bizneset me të ardhura neto mbi 14 mln lekë , por rrit bazën e tatueshme, pasi tatimi do të llogaritet mbi fitimin e vitit të kaluar plus një marzhi shtesë prej 18% . Vetëm për fitimin që tejkalon këtë nivel të vlerësuar, paguhet një tatim shtesë 5%.
Në këmbim, bizneset do të përfitojnë moskryerje të kontrolleve tatimore për periudhën e zbatimit të marrëveshjes.
Përveç parapagimit të tatimit kundrejt moskontrollit tatimor për 1 vit, bizneset e mëdha që do të lidhin marrëveshjen e Paqes Fiskale me administratën tatimore, gjithashtu do të kenë mundësinë të rideklarojnë pasqyrat financiare të 5 viteve të fundit, kundrejt tatimit 5%.
Tatimi 5% do të aplikohet për ndryshime të tilla si: rivlerësimi i gjendjes së parasë cash, fshirja e aktiveve apo detyrimeve fiktive, deklarimi i pasurive të pa treguara më parë, rideklarimi i fitimeve të mbartura dhe shpërndarja e tyre si dividentë.
Për të gjitha këto raste nuk do të ketë gjoba, interesa apo kamatëvonesa, me kusht që tatimpaguesi të deklarojë paraprakisht se do të përfitojë nga marrëveshja.
Postimi ” Nga referencat e rretheve, Paqja fiskale dhe fshirja e detyrimeve, Malaj sqaron kur nis zbatimi ” eshte marre nga Revista Monitor.
