Ekonomia shqiptare është rritur sipër potencialit të saj në vitet e fundit. Një analizë e Bankës së Shqipërisë, pjesë e raportit vjetor të institucionit, arrin në konkluzionin se rritja potenciale e ekonomisë shqiptare për periudhën 2023 – 6-mujori 2025 është rreth 3.5%. Ndërkohë, rritja faktike e ekonomisë për të njëjtën periudhë ka qenë mesatarisht 3.8%.
Këto shifra tregojnë se ekonomia shqiptare i ka arritur, madje lehtësisht tejkaluar normat e rritjes potenciale, ndërsa një përafrim më i shpejtë me standardet e BE-së do të kërkonte reforma të cilat do të ndihmonin në zgjerimin e potencialeve të rritjes ekonomike.
Norma e rritjes potenciale të ekonomisë është një nga treguesit më të rëndësishëm makroekonomikë, pasi përcakton ritmin e rritjes së qëndrueshme dhe afatgjatë të vendit dhe dikton hapësirat e disponuara për rritjen e mirëqenies shoqërore.
Në aspektin teorik, norma e rritjes potenciale nënkupton normën maksimale të rritjes së prodhimit që një ekonomi mund të arrijë në mënyrë të qëndrueshme, pa krijuar presione të shtuara inflacioniste. Si e tillë, ajo përbën një ekuilibër afatgjatë të rritjes së PBB-së, ku faktorët e prodhimit (puna, kapitali dhe produktiviteti i përgjithshëm) përdoren me eficiencë të plotë.
Në këndvështrimin afatgjatë, një nivel më i lartë i rritjes potenciale është premisë për një rritje më të shpejtë të të ardhurave për frymë, si dhe tenton të përmirësojë treguesit e qëndrueshmërisë fiskale dhe të pozicionit të jashtëm të vendit. Si tillë, ai mbetet një objektiv parësor i politikave të zhvillimit, objektiv i cili ka si parakusht stabilitetin makroekonomik të vendit, por i cili mund dhe duhet të arrihet vetëm nëpërmjet reformave strukturore.
Në këndvështrimin afatshkurtër dhe afatmesëm, ritmi i rritjes potenciale shërben për orientimin e kahut dhe për kalibrimin e koordinimin e politikave monetare, fiskale dhe financiare. Këto tre politika, si instrumente për administrimin e kërkesës agregate, duhet të kujdesen që ritmi i rritjes së saj të jetë në linjë me ritmin e rritjes potenciale.
Në këto rrethana, kërkesa dhe oferta agregate në ekonomi rriten me ritme të njëjta, çka nënkupton si shfrytëzim të plotë e optimal të faktorëve të prodhimit – përfshi edhe punësimin – ashtu edhe një inflacion të ulët, të qëndrueshëm dhe në linjë me objektivin.
Për këto arsye, identifikimi i ritmit të rritjes potenciale të ekonomisë shqiptare ka një vëmendje të veçantë e të vazhduar në Bankën e Shqipërisë. Ky proces realizohet rregullisht dhe në mënyrë periodike, bazuar në statistikat më të fundit të përditësuara dhe duke përdorur metoda të ndryshme vlerësimi, të grupuara në metoda statistikore dhe gjysmë-strukturore.
Sipas Bankës së Shqipërisë, shifrat tregojnë se, pavarësisht goditjeve të shumta me të cilat ekonomia shqiptare është përballur gjatë kësaj periudhe, miksi i politikave monetare, fiskale dhe financiare ka arritur të mbajë nivelin e aktivitetit ekonomik pranë atij potencial, duke plotësuar një nga parakushtet kryesore të ruajtjes së ekuilibrave makroekonomikë.
Sipas Bankës së Shqipërisë, ndërmarrja e reformave strukturore është e nevojshme për të gjeneruar një trend më të shpejtë konvergjence me standardet e Bashkimit Evropian. Si e tillë, ajo duhet të mbetet një objektiv i vazhdueshëm i punës, si për autoritetet publike edhe për sektorin privat.
Postimi ” BSH: Rritja potenciale e ekonomisë 3.5%, duhen reforma për ta nxitur më tej ” eshte marre nga Revista Monitor.
