Eksperti i ekonomisë Arben Malaj ka analizuar masat më të suksesshme të ndërmarra nga shtetet europiane dhe në rajon pas krizës së rritjes së çmimeve që solli fillimi i konfliktit në Lindjen e Mesme, përfshirë edhe rekomandimet e Fondit Monetar Ndërkombëtar për ekonomitë e Ballkanit Perëndimor me deficit të lartë tregtar dhe varësi nga importet.
Kroacia: Limitim i çmimeve të energjisë për familjet e bizneset; Ulje e TVSH-së për ushqime bazë dhe higjienë; Parandalimi i krizës sociale para monedhës Euro.
Greqia: Taksë speciale mbi “fitimet e papritura” të energjisë; Financimi i subvencioneve direkte: “Power Pass” dhe “Fuel Pass”; Mbrojtje për familjet me të ardhura të ulëta e të mesme.
Franca: “Mburoja Tarifore” (Tariff Shield); Ngrirja e çmimeve të gazit, limitim 4% për energjinë; Ulja e pasigurisë dhe inflacionit të përgjithshëm.
Maqedonia e Veriut: Paketa 760 milionë euro me fokus të lartë; TVSH 0% për 17 kategori ushqimesh bazë; Heqje e doganave për importet e drithërave.
Gjermania: Stimul i mobilitetit: bileta mujore e lirë e transportit; Pagesë direkte prej 300 eurosh për punëmarrësit dhe ulja e presionit për rritjen e pagave.
Të përbashkëtat e suksesit: Paketa të mirëtargetuara (jo horizontale); Mbrojtje e shtresave në nevojë duke ruajtur qëndrueshmërinë; Ruajtja e kohezionit social e besimit publik.
Strategjia për përballimin e inflacionit të importuar në vendet e vogla me deficit tregtar (p.sh., Shqipëria)
Politikat monetare (Banka Qendrore):
-Rritja e normës së interesit; Frenimi i efekteve të raundit të dytë; Ankori i pritshmërive.
-Mbrojtja e kursit të këmbimit: Stabilizimi i Lekut si mburojë kundër rritjes së kostove të importit.
Politikat fiskale (qeveria dhe buxheti):
-Transferta të shënjestruara: Subvencione direkte për pensionistët dhe familjet me ndihmë ekonomike.
-Indeksimi i pagave dhe pensioneve: Rregullimi automatik për të ruajtur fuqinë blerëse.
-Subvencionimi i energjisë: Mbajtja e çmimit të pandryshuar për familjet dhe bizneset e vogla.
-Konsolidimi fiskal: Rialokimi i shpenzimeve joparësore drejt mbrojtjes sociale.
-Veprimet administrative dhe strukturore: Monitorimi i marzheve të fitimit; Transparencë dhe kontroll mbi spekulimet e importuesve të mëdhenj (naftë, ushqime).
-Diversifikimi i burimeve: Krijimi i rezervave strategjike shtetërore.
-Reformat strukturore në energji: Kalimi drejt burimeve të rinovueshme, ulja e varësisë nga nafta/gazi.
Rekomandimet e Fondit Monetar Ndërkombëtar për Ballkanin Perëndimor
-Konsolidim fiskal me “zemër”: Mbrojtje e shtresave në nevojë duke ruajtur qëndrueshmërinë e borxhit.
-Rritja e rezervave të sigurisë: Mbrojtja e bilancit të pagesave.
-Transparencë dhe mirëqeverisje: Menaxhimi profesional i fondeve të ndihmës
Lexoni edhe:
Në “luftë” me … çmimet, rreziku i një vale të re inflacioni të importuar edhe në Shqipëri
Postimi ” Pesë raste të suksesshme të përballimit të inflacionit të importuar në Europë dhe Ballkan ” eshte marre nga Revista Monitor.
