Ekonomia e Kosovës po hyn në një fazë më të brishtë, me rritje në ngadalësim, çmime në rritje dhe pasiguri politike që vazhdojnë ta rëndojnë perspektivën, kështu vlerëson Fondi Monetar Ndërkombëtar në raportin e fundit për vendin.
Bordi Ekzekutiv i Fondit Monetar Ndërkombëtar ka publikuar raportin vjetor për Kosovën, duke vlerësuar se ekonomia ka vazhduar të rritet, por me ritëm më të ngadalshëm, ndërsa inflacioni është rritur dhe rreziqet, veçanërisht ato nga pasiguria politike, mbeten të pranishme.
Siç thotë FMN-ja, pas një viti me bllokadë politike, aktiviteti ekonomik është ngadalësuar.
Rritja reale e Bruto Produktit të Brendshëm (BPB) ra në 3.6% në vitin 2025, nga 4.6% në vitin 2024. Kjo erdhi si pasojë e rënies së eksporteve dhe dobësimit të kërkesave nga sektori privat, por u kompensua pjesërisht nga rritja e shpenzimeve dhe investimeve publike.
Inflacioni në Kosovë, siç thotë FMN-ja, vazhdoi të rritet dhe arriti në rreth 5.7% në janar 2026, kryesisht për shkak të rritjes së çmimeve të ushqimit.
Deficiti i llogarisë rrjedhëse, që tregon diferencën mes parave që hyjnë dhe dalin nga shteti, u rrit në 9.2% të BPB-së, kryesisht për shkak të rritjes së importeve, sidomos të energjisë dhe ushqimit.
FMN-ja ka parashikuar që rritja ekonomike në vitin 2026 pritet të jetë 3.3%, ndërsa inflacioni pritet të rritet në 5.9%, pastaj të bjerë gradualisht në 2% deri në vitin 2028.
“Deficiti tregtar do të mbetet i lartë për shkak të importeve të mëdha. Një nga arsyet e rritjes së deficitit në 2026 pritet të jetë edhe ndalja e përkohshme e një termocentrali me qymyr për renovim”, thuhet në publikimin e FMN-së.
FMN-ja ka përmendur edhe rreziqet për ekonominë e Kosovës, si konfliktet në Lindjen e Mesme, tensionet në tregtinë globale, rritjen e çmimeve të produkteve bazë dhe pasigurinë politike (si përshembull zgjedhja e presidentit).
Por, në anën pozitive, siç thotë kjo organizatë, Plani i Rritjes i Bashkimit Evropian mund të ndikojë pozitivisht në rritje ekonomike dhe punësim nëse zbatohet me kohë.
FMN-ja i ka rekomanduar Kosovës të mos rrisë shumë shpenzimet buxhetore në vitin 2026, të ruajë stabilitetin makroekonomik, të rrisë investimet publike, të rrisë të hyrat buxhetore, të përmirësojë menaxhimin e financave publike, të forcojë mbikëqyrjen e sektorit bankar, të monitorojë kreditë dhe tregun e patundshmërive, të bëjë reforma strukturore për të rritur konkurrueshmërinë, të ulë papunësinë dhe të rrisë pjesëmarrjen e grave në tregun e punës, të zvogëlojë ekonominë joformale dhe të përmirësojë sektorin e energjisë.
Raporti evidenton gjithashtu zgjerimin e deficitit të llogarisë rrjedhëse, i cili ka arritur në 9.2% të BPV-së në vitin 2025, nga 8.4% një vit më parë. Ky zhvillim lidhet kryesisht me rritjen e importeve të energjisë dhe ushqimeve. Për vitin 2026, deficiti pritet të thellohet edhe më tej, pjesërisht për shkak të ndalimit të përkohshëm të një termocentrali për rehabilitim.
Sa i përket tregut të punës, rritja reale e pagave në sektorin formal është ngadalësuar në 9.5% në vitin 2025, nga 13% në vitin 2024, ndërsa punësimi formal është rritur në 3.25%, nga 2% një vit më parë.
Rreziqet për ekonominë vlerësohen si të prira kah ana negative. Në mesin e tyre përfshihen konfliktet rajonale, tensionet tregtare globale dhe luhatjet e çmimeve të mallrave, të cilat mund të ndikojnë në kërkesë dhe punësim. Brenda vendit, FMN thekson rreziqet politike, përfshirë pasiguritë rreth zgjedhjes së presidentit.
Megjithatë, në anën pozitive, raporti vlerëson se zbatimi në kohë i Planit të Rritjes së Bashkimit Evropian mund të japë shtysë shtesë për rritje ekonomike dhe punësim.
FMN thekson se politika fiskale duhet të rikalibrohet për të shmangur një zgjerim të mëtejmë të shpenzimeve në vitin 2026. Sipas raportit, në afat të mesëm, Kosova duhet të balancojë stabilitetin makroekonomik me objektivat zhvillimore.
FMN vlerëson se sektori bankar në Kosovë mbetet i qëndrueshëm, me nivel të ulët të kredive joperformuese. Megjithatë, kërkohet forcim i mëtejshëm i mbikëqyrjes financiare, menaxhimit të krizave dhe monitorim i kujdesshëm i rritjes së kreditimit dhe ekspozimit ndaj tregut të patundshmërive.
Në fund, FMN-ja ka vlerësuar se ekonomia e Kosovës ka perspektivë pozitive, por përballet me rreziqe nga situata politike dhe zhvillimet ndërkombëtare. Për këtë arsye, kërkohen reforma, kontroll i shpenzimeve dhe investime më të mençura në mënyrë që ekonomia të rritet në mënyrë të qëndrueshme dhe të afrohet me standardet e BE-së.
Raporti bazohet në të dhënat e autoriteteve të Kosovës dhe vlerësimet e stafit të FMN-së, duke përfshirë edhe ndikimin e zhvillimeve të fundit globale, si konflikti në Lindjen e Mesme.
Postimi ” FMN-ja për Kosovën: Ekonomia u ngadalësua, inflacioni po vazhdon të rritet ” eshte marre nga Revista Monitor.
