Inflacioni në Eurozonë u rrit ndjeshëm mbi objektivin 2% të Bankës Qendrore Europiane (BQE) gjatë këtij muaji, si rezultat i rritjes së fortë të çmimeve të naftës dhe gazit. Kjo ka shtuar dilemën për politikëbërësit, pasi energjia e shtrenjtë frenon rritjen ekonomike, por njëkohësisht rrezikon të krijojë një spirale inflacioniste.
Çmimet e naftës janë pothuajse dyfishuar si pasojë e luftës me Iranin, dhe BQE po diskuton nëse duhet të rrisë normat e interesit për të parandaluar që kjo rritje të përhapet në çmimet e mallrave dhe shërbimeve të tjera.
Inflacioni i përgjithshëm në 21 vendet që përdorin euron u rrit në 2.5% në mars, nga 1.9% një muaj më parë, duke mbetur pak nën pritshmëritë prej 2.6% sipas një sondazhi të Reuters me ekonomistët, ndërkohë që kostot e energjisë u rritën me 4.9%.
Një tregues i rëndësishëm i inflacionit bazë, që përjashton ushqimet dhe energjinë, ra në 2.3% nga 2.4%, sipas të dhënave të Eurostat, agjencisë statistikore të Bashkimit Europian.
Të rriten normat apo jo?
Teoria ekonomike sugjeron që bankat qendrore duhet të anashkalojnë goditjet e përkohshme të çmimeve të shkaktuara nga ndërprerjet në furnizim, veçanërisht pasi politika monetare vepron me vonesa të gjata.
Megjithatë, një rritje e shpejtë e inflacionit të energjisë mund të përhapet lehtësisht në ekonomi nëse kompanitë e përfshijnë atë në çmimet e shitjes dhe nëse punonjësit kërkojnë paga më të larta për të kompensuar rënien e fuqisë blerëse.
Publiku gjithashtu mund të fillojë të dyshojë në vendosmërinë e BQE-së nëse ajo nuk vepron, duke forcuar argumentin për rritje të normave të interesit edhe në rastet kur inflacioni është i lartë, por jo domosdoshmërisht i qëndrueshëm, deklaroi javën e kaluar presidentja e BQE-së, Christine Lagarde.
Tregjet financiare aktualisht presin tre rritje të normave të interesit nga BQE gjatë këtij viti, me të parën që mund të ndodhë në prill ose qershor.
Ndërsa disa politikëbërës, si kreu i Bundesbank Joachim Nagel, kanë sugjeruar se një rritje që në prill është e mundur, të tjerë, përfshirë anëtaren e bordit të BQE-së Isabel Schnabel, kanë paralajmëruar kundër veprimeve të nxituara.
Megjithatë, ekziston një dakordësi që BQE duhet të veprojë nëse rritja e çmimeve të energjisë fillon të krijojë presione dytësore inflacioniste, veçanërisht pasi inflacioni i brendshëm ka qenë mbi nivelin 2% për disa vite.
Inflacioni në sektorin e shërbimeve, komponenti më i madh i shportës së konsumatorit dhe treguesi kryesor i inflacionit të brendshëm, ra në 3.2% në mars nga 3.4% një muaj më parë.
Një pjesë e problemit lidhet me faktin se BQE reagoi me vonesë ndaj inflacionit në vitet 2021–2022, duke argumentuar për muaj të tërë se rritja ishte e përkohshme dhe do të zhdukej.
Ajo nisi rritjen e normave vetëm kur inflacioni arriti në 8%, duke u detyruar të ndërmarrë ciklin më të fortë të shtrëngimit monetar në historinë e saj. / Reuters
Postimi ” Inflacioni në Eurozonë tejkalon objektivin e BQE-së pas goditjes nga çmimet e naftës ” eshte marre nga Revista Monitor.
