Sondazhet tregojnë se shumica e europianëve ende presin që çmimet e ushqimeve të rriten këtë vit, pavarësisht pritshmërive të Bankës Qendrore Europiane se rritja e kostove të ushqimit do të zbutet.
Inflacioni i ushqimeve në BE pritet të tejkalojë inflacionin e përgjithshëm në vitin 2025. Të dhënat e Eurostat e vendosin rritjen e çmimeve për ushqimet dhe pijet joalkoolike në 3.3%, krahasuar me një normë inflacioni të përgjithshme 2.5%.
Në Eurozonë, Banka Qendrore Europiane parashikon që inflacioni i ushqimeve do të zbutet, ndërsa zbehet ndikimi i rritjeve të mëparshme të çmimeve globale të mallrave ushqimore dhe motit të pafavorshëm gjatë verës, përpara se të stabilizohet pak mbi 2% deri në fund të vitit 2026.
Megjithatë, ndjenja e konsumatorëve sugjeron se presionet mbi çmimet ende ndihen fort.
Studimi i ING Consumer Research tregon se rritja e çmimeve të ushqimeve mbetet një shqetësim kyç për konsumatorët në BE në vitin 2026, me shumë prej tyre që presin që çmimet e produkteve ushqimore të vazhdojnë të rriten shpejt, veçanërisht në vendet ku ushqimet dhe pijet joalkoolike zënë një peshë të madhe në shpenzimet familjare.
Kur bëhet fjalë për pritshmëritë për një përmirësim të fuqisë blerëse, pesimistët janë më të shumtë se optimistët.
Pra, si pritet të evoluojnë çmimet e ushqimeve në Europë gjatë vitit 2026? Ku presin konsumatorët rritje të mëtejshme? Dhe si ndryshon pesha e ushqimit në buxhetet familjare në Europë?
Frika nga rritja e çmimeve kalon 60% në tre vende
Në total, 58% e të anketuarve thanë se ishin plotësisht dakord ose dakord me deklaratën: “Pres që niveli i çmimeve të ushqimeve në vendin tim të rritet më shpejt gjatë 12 muajve të ardhshëm.”
Vetëm 14% e të anketuarve në gjashtë vendet nuk ishin dakord. Ekonomisti i ING, Thijs Geijer, e përshkroi këtë si një shenjë që presionet mbi çmimet po ngadalësohen, ndërsa paralajmëroi se shumë familje ende ndiejnë pasojat e inflacionit të fundit të ushqimeve.
“Kjo tregon se shumë konsumatorë janë mendërisht të përgatitur ose po përgatiten për inflacion edhe më të lartë,” tha Geijer. Ai shtoi se konsumatorët mund të kenë nevojë të shohin inflacion më të moderuar për një periudhë më të gjatë përpara se të ndryshojnë pritshmëritë e tyre.
Sondazhi i ING përfshiu gjashtë vende europiane, Gjermaninë, Spanjën, Holandën, Belgjikën, Poloninë dhe Rumaninë, me rreth 1,000 të anketuar në secilin vend.
Me përjashtim të Spanjës, shqetësimi për rritjen e çmimeve ishte më i lartë në vendet e tjera, duke kaluar dy në tre persona në disa raste. Në Rumani, 73% e të anketuarve presin që çmimet e ushqimeve të rriten më shpejt gjatë 12 muajve të ardhshëm. Shifra është 66% në Belgjikë dhe 64% në Holandë.
Në Gjermani, më shumë se gjysma e të anketuarve (57%) presin rritje më të shpejtë të çmimeve të ushqimeve, ndërsa në Poloni shifra është afër gjysmës (49%).
Pse norma në Spanjë është më e ulët?
Spanja regjistron përqindjen më të ulët, me vetëm rreth dy në pesë persona (39%) që kanë këtë pritshmëri.
Ekonomia e Spanjës u rrit me 2.8% në vitin 2025, shumë mbi mesataren e Eurozonës prej 1.5%. Çmimet më të ulëta të energjisë dhe zbutja e inflacionit kanë ndihmuar në ruajtjen e besimit të konsumatorëve dhe kanë nxitur shpenzimet.
Të dhënat nga Indeed tregojnë gjithashtu se Spanja renditet e dyta mes pesë ekonomive më të mëdha europiane për numrin e shpalljeve të vendeve të punës, të cilat në fund të vitit 2025 ishin 54% mbi nivelet para pandemisë.
Parashikimet e OECD e vendosin gjithashtu Spanjën në krye mes pesë ekonomive më të mëdha europiane, me rritjen reale të PBB-së që pritet në 2.2%, krahasuar me 1.2% si në Eurozonë ashtu edhe në Mbretërinë e Bashkuar.
OECD pret që krijimi i fortë i vendeve të punës dhe rritja reale e pagave të vazhdojnë të mbështesin konsumin privat në Spanjë.
Konsumatorë skeptikë
A janë konsumatorët europianë optimistë për përmirësimin e fuqisë blerëse? Jo shumë.
Në gjashtë vendet, 39% e të anketuarve nuk ishin dakord me deklaratën “Pres që fuqia ime blerëse në vitin 2026 të rritet krahasuar me këtë vit”, shifër më e lartë se 29% që ishin dakord.
“Edhe pse pagat reale janë rikuperuar kryesisht, konsumatorët mbeten pesimistë për fuqinë e tyre blerëse në prag të vitit 2026,” tha ekonomisti i ING, Thijs Geijer.
Gjermania shfaq nivelin më të lartë të pesimizmit, me më shumë se gjysmën e të anketuarve (53%) që nuk ishin dakord me deklaratën, e ndjekur nga afër nga Belgjika (50%).
Pesha e të anketuarve që shprehin pesimizëm është më e ulët në vende të tjera, duke qenë 40% në Holandë, 36% në Poloni dhe 34% në Rumani.
Spanja sërish bie në sy. Vetëm 18% e të anketuarve nuk presin përmirësim të fuqisë blerëse, ndërsa më shumë se gjysma (52%) janë dakord me deklaratën, duke treguar një perspektivë më optimiste.
Geijer vuri në dukje se konsumatorët spanjollë janë dukshëm më optimistë, gjë që ka gjasa të pasqyrojë përmirësimin relativisht të fortë të pagave reale gjatë viteve të fundit.
Inflacioni i ushqimeve kundrejt peshës në shpenzimet familjare
Ekziston një lidhje pozitive mes inflacionit mesatar vjetor të ushqimeve dhe pijeve joalkoolike dhe peshës së tyre në shpenzimet familjare. Kur rritet njëra, zakonisht rritet edhe tjetra. Marrëdhënia nuk është perfekte, por është mjaft e fortë.
Kjo do të thotë se disa vende goditen më fort, pasi përballen me inflacion më të lartë të ushqimeve, ndërkohë që familjet shpenzojnë një pjesë më të madhe të buxhetit për ushqim.
Për shembull, në Rumani, inflacioni i ushqimeve ishte 6.8% në vitin 2025, ndërsa familjet shpenzonin 23.1% të buxheteve të tyre për ushqime dhe pije.
Ky model vërehet përgjithësisht në disa vende të Europës Lindore dhe të Ballkanit. / Euronews
Postimi ” Shumica e europianëve presin një rritje më të shpejtë të çmimeve të ushqimeve në 2026 ” eshte marre nga Revista Monitor.
