Borxhi publik i financuar nga Banka e Shqipërisë ka zbritur në nivelin më të ulët në gjashtë vitet e fundit. Sipas informacionit të Bankës së Shqipërisë, në fund të tremujorit të tretë 2025 vlera e portofolit të bonove të thesarit të mbajtura nga ky institucion kishte vlerën e 59.57 miliardë lekëve.
Statistikat tregojnë gjithashtu një rënie të vazhdueshme të peshës së borxhit të brendshëm publik në Lekë, të financuar nga Banka Qendrore. Të dhënat më të fundit të Ministrisë së Financave tregojnë se në fund të tremujorit të tretë 2025 Banka e Shqipërisë zotëronte vetëm 7.25% të borxhit të brendshëm.
Pjesa e borxhit publik në Lekë të financuar nga Banka e Shqipërisë ka ardhur në rënie gjatë dekadave të fundit. Në fillim të viteve 2000, pas ndërprerjes së financimi direkt të borxhit publik nga Banka Qendrore, ajo mbante rreth 25% të tij.
Banka e Shqipërisë merr pjesë në tregun primar të titujve qeveritarë vetëm në ankandet e instrumenteve afatshkurtër (bono thesari) dhe pa paraqitur oferta konkurruese, për të mos ndikuar direkt çmimin e huamarrjes.
Bankës së Shqipërisë i rezervohet paraprakisht një pjesë e caktuar e emetimit. Çmimi me të cilin shitet sasia e bonove që i është alokuar paraprakisht Bankës së Shqipërisë është yield-i mesatar i ponderuar i kërkesave të pranuara në ankand.
Zyrtarisht, mbajtja e një sasie të caktuar të bonove të thesarit nga Banka e Shqipërisë nuk ka si qëllim direkt financimin e borxhit, por përdorimin e këtyre instrumenteve në shërbim të operacioneve të Bankës së Shqipërisë me bankat tregtare.
Bankat ngelen financueset kryesore të borxhit të brendshëm publik të vendit.
Sipas të dhënave nga Ministria e Financave, në fund të 9-mujorit 2025, bankat mbanin gjithsej 65.3% të stokut të borxhit të brendshëm (duke përfshirë edhe pjesën e mbajtur nga klientët e tyre), nga 64% që mbanin në të njëjtën periudhë të një viti më parë.
Njëkohësisht, edhe institucionet tjera financiare e kanë rritur peshën e tyre në 14.5% të totalit, nga 14.1% që kishte qenë pesha e tyre një vit më parë.
Nga ana tjetër, pesha e individëve në financimin e borxhit të brendshëm ka pësuar një rënie të lehtë. Shifrat e Ministrisë së Financave tregojnë se individët në fund të 9-mujorit 2025 zotëronin direkt 9.38% të borxhit të brendshëm publik, nga 11.2% që mbanin një vit më parë.
Ulja e pjesës së mbajtur nga individët mund të shpjegohet së shumti me tendencën në rënie të yield-eve. Këtë vit, yield-et e bonove dhe obligacioneve të qeverisë kanë pësuar rënie të mëtejshme, duke ndjekur lëvizjet e politikës monetare të Bankës Qendrore, por edhe falë gjendjes së shëndetshme dhe likuide të sektorit financiar në vend. Kjo rënie e yield-eve e ka zbehur interesin e individëve për të investuar në këto instrumente.
Postimi ” Vlera e borxhit publik të financuar nga BSH zbret në nivelin më të ulët në gjashtë vitet e fundit ” eshte marre nga Revista Monitor.
