Të jesh gjithmonë “online” nuk është lidership i vërtetë. Shpesh është ankth i fshehur pas një zyre luksoze.
Nga Adi Jaffe Ph.D.
Një postim në LinkedIn nga Aime Ayrehart, ku kritikonte CEO-n e Marks & Spencer, mori mbi një milion shikime brenda pak ditësh. Gjatë një fjalimi në Business Leader Summit në Westminster, Stuart Machin deklaroi hapur se nuk i pëlqejnë liderët që shkojnë me pushime dhe shkëputen plotësisht nga puna, si edhe se nuk i pëlqen “gjithë kjo bisedë për balancën mes jetës dhe punës”.
Një ekspert i marrëdhënieve në punë e quajti këtë “abuzim në vendin e punës”. Komentet u kthyen në një debat të madh mbi kulturën e burnout-it, sigurinë psikologjike dhe atë që kërkon realisht lidershipi.
Shumë debate. Shumë opinione. Por pothuajse askush nuk bëri pyetjen më interesante: pse Machin po predikon kulturën e të qenët gjithmonë aktiv?
Rëndësia organizative
Sigurisht, Stuart Machin po drejton një transformim real të kompanisë. Lidershipi në nivele të larta kërkon angazhim dhe jo gjithmonë respekton fundjavat apo pushimet. Çdo lider që ka kaluar në pozicione të tilla e di këtë. Ta mohosh do të ishte naive.
Por ekziston një ndryshim i madh mes përkushtimit dhe detyrimit obsesiv.
Kur një CEO e paraqet paaftësinë për t’u shkëputur nga puna si standardin e lidershipit të vërtetë, kur disponueshmëria e vazhdueshme bëhet norma kulturore, ndodh diçka që nuk ka më lidhje me përkushtimin.
Mesazhi përhapet në të gjithë organizatën. Te çdo vartës. Në çdo mbledhje. Te çdo menaxher që tani ndihet i detyruar të duket online në orën 10 të darkës, edhe kur është i rraskapitur.
Shkëputja nga puna nuk duket më thjesht si mungesë edukate. Fillon të perceptohet si rrezik për vlerësimin profesional.
Të gjithë e kemi përjetuar këtë.
Efekti zinxhir i kulturës “gjithmonë aktiv”
Një kulturë ku të gjithë duhet të jenë vazhdimisht aktivë është si një taksë për organizatën. Dhe si çdo taksë e papaguar, kostoja rritet me kalimin e kohës.
Çdo natë pa gjumë e modeluar nga liderët krijon pasoja. Çdo mesazh në Slack në mesnatë krijon pasoja. Çdo lider që i konsideron pushimet e humbura si virtyt krijon pasoja.
Derisa fatura të vijë: largime të stafit, burnout dhe ekipe që fokusohen më shumë te dukja e përkushtimit sesa te efektiviteti real. Dhe këto nuk janë e njëjta gjë.
Studimet janë të qarta: sjellja e liderëve nuk mbetet vetëm në nivelet e larta. Ajo përhapet në çdo shtresë të organizatës.
Kur siguria psikologjike është e ulët dhe pushimi perceptohet si rrezik, njerëzit fillojnë të marrin vendime bazuar te ajo që “duket mirë”, jo te ajo që është e drejtë.
Ata ndalojnë së përdoruri gjykimin e tyre të plotë, sepse janë tashmë të konsumuar emocionalisht.
Nëse lideri e paraqet disponueshmërinë e vazhdueshme si çmimin për të merituar vendin në ekip, pse dikush më poshtë në hierarki do të mendonte se ka të drejtë të veprojë ndryshe?
Ju tingëllon familjare?
Problemi nuk është vetëm te CEO-t
Ky nuk është vetëm problem i drejtuesve të mëdhenj. Është një model që përsëritet në çdo nivel të organizatave që funksionojnë nën presion të vazhdueshëm.
Menaxheri i mesëm që planifikon telefonata gjatë pushimit të drekës jo sepse është e nevojshme, por sepse ka frikë të mos duket i paangazhuar.
Drejtori që u përgjigjet mesazheve jo urgjente në orën 11 të natës, jo për të çuar punën përpara, por për të mbetur “i dukshëm”.
Drejtuesi i ekipit që nuk ka bërë pushime të vërteta prej tre vitesh dhe e quan këtë përkushtim.
Veçmas, secila nga këto sjellje mund të duket si përgjegjshmëri. Por së bashku ato krijojnë një deformim kulturor: të ngadaltë, të padukshëm dhe që shpesh kuptohet vetëm pasi dëmi është bërë.
Asnjë politikë nuk e krijoi këtë kulturë. Asnjë memo nuk e shpërndau. Ajo u përhap nga lart-poshtë, përmes sjelljeve të modeluara nga liderët.
Pse liderët inteligjentë dhe punëtorë nuk arrijnë të ngadalësojnë ritmin
“Vendos kufij më të mirë.”
“Mos dërgo email pas orës 20:00.”
Këto janë përgjigjet klasike.
Por nëse do të ishte kaq e thjeshtë, problemi do të ishte zgjidhur prej kohësh.
Ekziston edhe një dimension kulturor. Kemi ndërtuar një model lidershipi ku forca e vërtetë nënkupton të mos ndalesh kurrë, të mos kërkosh ndihmë dhe të mos largohesh asnjëherë nga puna.
Ky është “miti i liderit të pathyeshëm”, dhe CEO-ja gjithmonë aktiv është shprehja më e dukshme e tij.
Për shumë liderë, ekzistojnë mekanizma emocionalë të fshehur që i mbajnë të lidhur pas punës. Autorja i quan “hooks”, pra mekanizma emocionalë që fshihen pas sjelljes së dukshme.
Sjellja fillon të ketë kuptim kur kupton se çfarë po përpiqet të mbrojë. Problemi është se kjo sjellje nuk i shërben më as liderit, as ekipit dhe as organizatës.
Tre mekanizmat më të zakonshëm
- Identiteti i lidhur me punën
Për shumë liderë me ambicie të larta, roli nuk është thjesht ajo që bëjnë, por ajo që janë.
Në momentin që laptopi mbyllet, del në sipërfaqe një pyetje e pakëndshme: “Pa këtë punë, kush jam unë?”
Puna është bërë identiteti i tyre dhe largimi qoftë edhe për pak kohë krijon ndjesinë e zhdukjes.
Kjo nuk është dembelizëm apo menaxhim i dobët kohe. Është një identitet i ndërtuar tërësisht mbi produktivitetin.
- Ankthi i kontrollit
Disa liderë qëndrojnë vazhdimisht të disponueshëm jo sepse duhet të veprojnë, por sepse mosdija mbi atë që po ndodh u krijon ankth.
Shpesh kjo lidhet me përvoja të hershme jetësore, ku gjërat vërtet dilnin jashtë kontrollit kur askush nuk mbikëqyrte situatën.
Në atë kohë, vigjilenca ishte mënyrë mbijetese. Problemi është se ky model vazhdon të drejtojë sjelljen edhe dekada më vonë, në një sallë bordi ku nuk është më i nevojshëm.
- Vlera personale e lidhur me produktivitetin
Shumë liderë janë rritur në familje ku dashuria dhe vlerësimi kushtëzoheshin nga arritjet.
Pushimi shihej me dyshim, ndërsa produktiviteti ishte prova e vlerës personale.
Ky programim nuk zhduket kur dikush promovohet. Thjesht vishet me gjuhë profesionale:
“Më interesojnë rezultatet.”
“Jam shumë i përkushtuar.”
Dhe ndoshta kjo është e vërtetë. Por nën sipërfaqe shpesh fshihet një bindje shumë më e vjetër: “Nëse ndaloj së prodhuari, humbas vlerën time.”
Çfarë duhet bërë?
Jo të detyrosh veten të bësh pushime. Jo të instalosh aplikacione që kufizojnë kohën online. Këto janë zgjidhje sipërfaqësore për probleme shumë më të thella.
- Kuptoni çfarë ju aktivizon ankthin kur pushoni
Herën tjetër që ndieni nevojën të kontrolloni telefonin të dielën në darkë, ndaloni dhe pyesni veten:
- Çfarë kam frikë se do të humbas?
- Çfarë historie po i tregoj vetes nëse nuk përgjigjem?
- Çfarë shqetësimi po përpiqem të menaxhoj?
Përgjigjet janë çelësi për të kuptuar mekanizmin emocional pas sjelljes.
- Ndani identitetin nga roli profesional
Rezervoni të paktën një orë në ditë pa asnjë lidhje me punën: një ecje, aktivitet fizik apo kohë me familjen, ndërsa telefoni qëndron larg.
Qëllimi nuk është “balanca perfekte”, por të krijoni prova se ekzistoni dhe keni vlerë edhe jashtë rolit profesional.
- Modeloni sjelljen që dëshironi të shihni
Ndërhyrja më e fuqishme kulturore që mund të bëjë një lider është të modelojë vetë sjelljen që kërkon nga të tjerët.
Një email që pret deri të hënën. Një pasdite e rezervuar që nuk prishet. Një pushim i vërtetë.
Njerëzit po ju vëzhgojnë. Kultura ndryshon përmes shembullit, jo përmes urdhrave.
Mbani mend këtë
Të jesh gjithmonë “online” nuk është lidership i vërtetë. Shpesh është ankth i fshehur pas një zyre luksoze.
Nëse një lider modelon arratisjen nga shqetësimet e brendshme, kjo ndikon në të gjithë organizatën. Nëse pushimi ndihet i pasigurt për liderin, organizata do të ndihet e pasigurt për të gjithë.
Prandaj guxoni të bëni pyetjen e vërtetë: cili është mekanizmi emocional pas nevojës suaj për të qenë vazhdimisht të disponueshëm?
Zgjidhja e tij nuk do t’ju bëjë më pak lider. Do t’ju bëjë një lider më të mirë./ Psychology Today
Postimi ” Arsyeja e vërtetë pse liderët nuk arrijnë të shkëputen nga puna ” eshte marre nga Revista Monitor.
