Flet Blendi Gonxhja, ministër i Turizmit, i Kulturës dhe i Sportit
Përtej debatit që ka ndezur në rrjet dhe politikë, koncerti i Kanye West po trajtohet nga qeveria si një projekt me ndikim ekonomik dhe simbolik për Shqipërinë.
Nga pritshmëritë për dhjetëra mijë vizitorë, tek efekti në hoteleri, transport, turizëm dhe promovimin ndërkombëtar të vendit, autoritetet e shohin eventin si një mundësi për të testuar kapacitetin e Shqipërisë për mega-evente të këtij niveli.
Në intervistën për “Monitor”, ministri i Turizmit, i Kulturës dhe i Sportit, Blendi Gonxhja, flet për përfitimet ekonomike që parashikohen, kritikat për prioritetet publike, sfidat me informalitetin dhe ambicien për ta kthyer Shqipërinë në një destinacion të eventeve ndërkombëtare.
Çfarë ndikimi ekonomik parashikohet të ketë koncerti i Kanye West për Tiranën dhe sa është përllogaritja e pritshme në të ardhura nga turizmi, hoteleria, transporti dhe shërbimet?
Një ndikim ekonomik direkt ka lidhje me xhiron e të gjithë konsumit, të gjithë produkteve dhe të gjithë shërbimeve që këta njerëz mendohet të vijnë në Shqipëri me rastin e këtij koncerti. Llogaritet që mund të jenë jo vetëm ata që janë me biletë, por dhe ata që do t’i shoqërojnë.
Mund të jenë familjarë, mund të jenë njerëz të cilët vijnë në grup.
Eksperienca jonë: 22.000 veta në stadium për finalen e Europa League, por ishin afërsisht 45.000 veta në Shqipëri, në kryeqytet, të cilët erdhën me rastin e asaj ngjarjeje. Pra, ishin mbi dyfishi.
Dhe kjo tregon që këto aktivitete sjellin dhe shumë të tjerë, përveç atyre që futen e kanë mundësinë të kenë një biletë.
Jo vetëm nga pikëpamja e xhiros së koncertit, por dhe nga pikëpamja e asaj që konsumohet nga subjektet shqiptare aty, të cilat do të jenë të gjitha me kasa dhe që deklarojnë, pra, në kuptimin e një ekonomie të përgjithshme që ndikohet nga këto aktivitete, mendohet se mund të jetë 100 milionë euro deri në 120 milionë euro xhiro e përgjithshme që këto lloj aktivitetesh zakonisht sjellin. Është aktiviteti më i madh në historinë e Shqipërisë, në këto përmasa.
Dhe nga ana tjetër, ka një të ardhur të dytë shumë të rëndësishme, që është ajo indirekte: ajo e promovimit të imazhit, e reputacionit, të destinacionit dhe të besueshmërisë së brandit shqiptar sa u takon eventeve dhe organizimeve të këtij niveli.
Pra, një nivel elitar i performancës nga pikëpamja e këngëtarit, por edhe një nivel shumë i lartë i organizimit të eventit dhe i sigurisë. Të gjitha këto, në gjithë botën, përkthehen në një kartëvizitë të jashtëzakonshme për Shqipërinë, nga pikëpamja e imazhit ndërkombëtar.
Në shumë vende europiane, koncertet e artistëve të këtij niveli janë përdorur si instrument për të rritur turizmin urban. A synon Shqipëria të pozicionohet si destinacion për evente të mëdha ndërkombëtare?
Që të bësh një reklamë të tillë pozitive për Shqipërinë, për imazhin tonë në botë, do të duheshin miliona euro, të cilat ne nuk do t’i paguajmë sepse do t’i kemi të gjitha këto falas, nga aftësia që do të tregojmë me organizimin e këtij eventi.
Vetëm fakti që eventi është shpallur që do të jetë në Shqipëri, ka filluar të bëjë një promocion automatik për Shqipërinë, të cilin ne nuk e kemi paguar.
Pra, nga pikëpamja e të gjitha përfitimeve direkte dhe indirekte, e para që përmenda është ajo xhiroja e madhe ekonomike, qarkullimi i parasë, i cili në një pjesë të tij lë taksa dhe arkëton të ardhura për ekonominë shqiptare.
Nuk diskutohet një pjesë e tij, sepse për shembull ka bileta të cilat arkëtohen nga kompani që janë të huaja.
Ka bileta koncerti që natyrisht do të deklarohen nga kompania organizatore, që është promotor i huaj, në bashkëpunim me një promotor shqiptar. Jo të gjitha këto deklarohen në kuptimin fiskal në Shqipëri, por një pjesë e madhe e tyre do të lënë taksa në Shqipëri dhe do të taksohen në Shqipëri si shërbime.
Gjithë shërbimet e akomodimit, shërbimet e konsumimit, të transportit etj., do të taksohen në Shqipëri, pra këto sjellin taksa reale në ekonomi për buxhetin e shtetit.
Kjo dhe ai përfitimi ndërkombëtar i jashtëzakonshëm që është në “natyrë dhe jo në para”, që do të kishte një kosto të jashtëzakonshme nëse ne do ta bënim me para.
Të dyja bashkë këto bëjnë që ne të kemi përfitim konkret shumë të madh, për të cilin duhet të punojmë dhe t’i gjendemi këtij aktiviteti me të gjitha forcat që kemi, sepse është absolutisht e justifikueshme që nga ky përfitim ne të garantojmë mbarëvajtjen e aktivitetit.
Ka kritika që Tirana po investon më shumë tek eventet spektakolare se sa tek infrastruktura bazë urbane. Si i përgjigjeni këtij debati në rastin e këtij koncerti?
Gjërat ecin në paralel. Nga njëra anë duhet zhvillimi infrastrukturor dhe natyrisht zhvillimi i përgjithshëm ekonomik, i cili sjell një përshtypje dhe një standard më të lartë në kuptimin e vendit, të qytetarëve, të mirëqenies e të tjerë.
Nga ana tjetër, është një “win-win” në kuptimin që aktivitetet e këtij niveli, aktivitetet e mëdha, kalendari i pasur kulturor-artistik, jeta dhe gjallëria e skenës artistike-kulturore, investimi me evente dhe sjellja e tyre në Shqipëri duke edukuar gjithë publikun ndërkombëtar që ky është një destinacion i sigurt, mikpritës, shumë interesant dhe tërheqës bën që në një kohë edhe më të shkurtër, ne të kemi një mirëqenie edhe më të madhe të popullatës dhe të komunitetit.
Por ndërkohë, mund të kemi edhe një fizibilitet më të mirë të të gjitha investimeve që bëjmë nga pikëpamja e infrastrukturës, hotelerisë, akomodimit dhe industrisë turistike, sepse pa njerëz, kjo industri nuk funksionon.
Kështu që, nga njëra anë ne natyrisht garantojmë zhvillimin e infrastrukturës, ku bashkitë, njësitë administrative, shteti, qeveria qendrore, programet dhe fondet e ndryshme të investimeve bëjnë punën e tyre.
Nga ana tjetër, pa u shoqëruar kjo me një kalendar shumë të pasur dhe me interes shumë të lartë për këtë destinacion, nuk do të plotësohej sa duhet i gjithë kuadri.
Në këtë pikëpamje, këto të dyja janë në një simbiozë; janë të dyja anët e së njëjtës medalje, që është medalja e arit. Po t’i bëjmë të dyja mirë – dhe kuptohet që nuk mund të bëjmë vetëm të dytën pa bërë të parën, apo vetëm të parën pa bërë të dytën, atëherë çdo gjë është shumë mirë.
Në Shqipëri po investohet në çdo nivel. Nuk diskutohet që po investohet në infrastrukturë, ndryshe nuk do të ishte e mundur që ne të flisnim për numra të tillë dhe as nuk do të ndodhnin këto aktivitete.
Të kesh ambicie më të lartë dhe të synosh një objektiv gjithmonë e më të lartë, është tregues i një vendi që ka shanse të ngjitet lart në arenën e atyre vendeve që janë sot në krye jo vetëm në nivelin ekonomik, por edhe në nivelin e interesit të lartë kulturor-artistik, interesit për t’i vizituar dhe reputacionit që kanë.
Sa mund të ndikojnë në ekonominë informale, qiratë ditore, shitjet ambulante të biletave në treg dhe a ka plan monitorimi?
Ne duhet të jemi të lumtur që në Tiranë, sfida jonë të jetë kjo, që të kemi sfida të tilla dhe të përballemi me to, ku natyrisht shumë institucione, organe, agjenci, inspektorate, trupa e forca të ndryshme do të testohen e do të provojnë veten. Natyrisht që ne kështu edhe mësojmë. Nuk diskutohet që Shqipëria po përforcohet nga të gjitha pikëpamjet.
Ne po formalizojmë ekonominë në shumë sektorë. Nuk diskutohet që edhe turizmi, siç ka qenë edhe fushata e ndërmarrë tashmë nga Ministria e Financave, Drejtoria e Tatimeve duke filluar nga 1 Qershori, pra e digjitalizimit të pagesave dhe e digjitalizimit të të gjithë arkave të shërbimeve që lidhen me industrinë e turizmit.
Të gjitha këto janë pjesë e një strategjie që gradualisht ekonomia formalizohet, net-qëndrimet që deklarohen, faturimet dhe fiskalizimi shtrihet e përhapet edhe më tej në gjithë ekonominë, në gjithë shërbimet.
Kjo e gjitha gradualisht ka bërë që të kemi ato shifra që kemi sot për të ardhurat që mbledhim, të cilat janë shumë më të larta brenda një viti dhe nuk janë në proporcion vetëm me numrat e vizitorëve që shtohen, por shumë më të larta sesa numrat, gjë që tregon se lufta ndaj informalitetit po jep rezultate.
Dhe nuk diskutohet që Shqipëria, o tani o kurrë, është më pranë mundësisë që këto potenciale, në kuptimin e të ardhurave që mund të jenë për ekonominë, t’i arkëtojë, t’i bëjë ato të shpërndarshme në të mira materiale për të gjithë komunitetin dhe t’i kthejë ato në të mira materiale: në vepra publike, në buxhet të shtetit, në buxhet të bashkive, në buxhet të subjekteve të bizneseve të cilat mund t’i deklarojnë, të cilat mund të punojnë, mund të rrisin ndërmarrjet e tyre, mund të rrisin shërbimet e tyre, mund të rrisin cilësinë e shërbimeve të tyre.
Të gjitha këto janë pjesë graduale e asaj që është Shqipëria 2030.
Për këtë, ne po punojmë në çdo aspekt të jemi, në një kohë kur kemi dhe një sfidë të fortë, – integrimi europian, ku ne në çdo sektor, në çdo prej kapitujve që pikërisht merren me konvergjencën ligjore, me konvergjencën administrative dhe me konvergjencën tonë sociale sa i takon Bashkimit Europian, ne të jemi të përgatitur që brenda vitit 2030, të hyjmë në Bashkimin Europian me të gjitha institucionet të ngritura dhe në gjendje që të garantojmë për qytetarët një shtet ligjor, një ekonomi tregu formale dhe sa më të avancuar, sa më ndjellëse për investitorët dhe për të gjithë njerëzit që kanë nismë dhe që duan të jetojnë dhe të punojnë në Shqipëri.
Sa kapacitet ka realisht Tirana për të përballuar një fluks të madh vizitorësh në një event të tillë, nga infrastruktura rrugore te hoteleria dhe siguria?
Nuk do të jetë vetëm Tirana. Fati i madh dhe një nga avantazhet është që jemi një vend me distanca të vogla. Kjo funksionon shumë mirë për evente të tilla. Tirana, Elbasani, Kavaja, Durrësi, Vora, Kamza, Shijaku, të gjitha bashkitë me radhë, janë në një afërsi gati gjysmë ore me njëra-tjetrën dhe në raport me Tiranën.
Me infrastrukturën që po përmirësohet nga të gjitha krahët, ne sot me makinë për 15 minuta jemi në Elbasan.
Nga ana tjetër, edhe Unaza e Madhe e Tiranës ka bërë që kryeqyteti të jetë shumë herë më lehtë i përshkueshëm. E gjithë kjo, e kombinuar me Aeroportin e Rinasit, me Portin e Durrësit dhe me të gjithë korridoret që kryqëzohen në këtë territor si Korridori VIII dhe Korridori Blu, bashkë me pikat kryesore kufitare, portuale dhe aeroportuale bën që gjithë ky territor të funksionojë si një i vetëm, siç i themi ndryshe “Durana”.
Ky territor qendror, dhe jo vetëm Qarku i Tiranës, do të jetë shtëpia e gjithë këtyre njerëzve.
Madje, ne mendojmë se do të ketë njerëz që do të flenë pse jo edhe në Shkodër, në Vlorë apo në Berat, sepse mund të vijnë për një natë në koncert dhe pastaj dy-tre netët e tjera të organizojnë ditët e tyre.
Për këtë arsye, ofertat e agjencive po bëhen që ata të vizitojnë vendin edhe nga ana turistike e kulturore, duke bashkuar kështu turizmin, koncertin dhe njohjen me vendin tonë.
Kështu që, nga kjo pikëpamje, ka shumë qytete që do ta përballojnë këtë fluks. Ky fluks nuk mund të përballohet vetëm nga Tirana. Si kundërshembull: po të bësh një garë në Red Bull Ring në Spielberg të Austrisë, asnjë nga ata 150.000 veta që shkojnë për Formula 1 nuk fle në Spielberg.
Të gjithë flenë një, dy apo tri orë larg pistës, ose vijnë nga aeroportet përreth. Pra, kudo në botë flihet edhe dy-tri orë larg, apo një orë larg. Ne kemi fatin që mund ta kesh hotelin vetëm gjysmë ore larg.
Lexoni edhe:
Basti i koncertit të Kanye West, a do të shiten të gjitha biletat, po infrastruktura?!
Postimi ” Blendi Gonxhja: Koncerti mund të gjenerojë deri në 120 milionë euro qarkullim në ekonomi ” eshte marre nga Revista Monitor.
